Қарыз үшін көлік пен пәтерге тыйым салынды: кім салды және қалай алдырады

Жарияланды: 2026-09-04 · Жаңартылды: 2026-09-04 · ҚР істері бойынша тәжірибелі заңгер тексерген

Әдетте бұл ең қолайсыз сәтте белгілі болады: сатып алушы табылды, ақша дайын, ал арнайы ХҚКО-да мәміле өтпейді. Немесе анықтамада ауыртпалық тұрғандықтан нотариус пәтер бойынша шартты куәландырудан бас тартады. Сатушы бұл кезде атқарушылық іс жүргізудің нөмірін де, орындаушының тегін де, тіпті мұның қай қарыз үшін екенін де білмейді.

Ең бірінші түсінетін нәрсе: тыйым салу мен алып қою — екі бөлек нәрсе. Мүлікке тыйым салу осы мүлікке иелік етуге тыйым салудан тұрады («Атқарушылық іс жүргізу және сот орындаушыларының мәртебесі туралы» Заңның 62-бабының 2-тармағы). Сондықтан ол сатуға кедергі келтіреді. Бірақ зат кез келген жағдайда сізде қалады деп есептеуге болмайды: жылжымалы мүлікті алып қою — сол тізбедегі жеке шара (32-баптың 2-тармағының 2) тармақшасы), ал орындаушы тыйым салынған мүлікті алып қоюға не оны пайдалану құқығын шектеуге құқылы, шектеудің түрлерін, көлемі мен мерзімін әрбір нақты жағдайда өзі айқындайды (64-баптың 1-тармағы).

Тыйым салуға кім құқылы

Тыйым салу — орындауды қамтамасыз ету шараларының бірі, оны сот орындаушысы салады: жеке немесе мемлекеттік. Шаралардың тізбесі жабық, әрі ондағы екі түрлі нәрсені адамдар бір ғана «тыйым» сөзімен атайды:

• борышкердің мүлкіне тыйым салу — 32-баптың 2-тармағының 1) тармақшасы;
• борышкерге белгілі бір іс-әрекеттер жасауға тыйым салу — сол тармақтың 3) тармақшасы. Тармақшада бұдан кейін келетін мысалдар заңды тұлғаға қатысты (заңды тұлға органдарына шешімдер қабылдауға тыйым салу және қабылданған шешімдердің қолданылуын тоқтата тұру), бірақ жалпы формула — «борышкерге белгілі бір іс-әрекеттер жасауға тыйым салу» — жеке тұлғаға да қолданылады. Күнделікті тілде «тіркеу әрекеттеріне тыйым» деп аталатыны — осының салдары: тыйым да, мұндай тыйым да базаға тіркеуші органдар арқылы жетеді.

Механикасы қарапайым: мүліктің борышкерге тиесілі екеніне көз жеткізген орындаушы мүлікті тізімдемеге енгізеді, өндіріп алудың мөлшеріне қарай бүкіл мүлікке не оның бір бөлігіне тыйым салады және тыйым салу туралы қаулыны мемлекеттік тіркеуді жүзеге асыратын органдарға жібереді (63-баптың 2-тармағы). Тыйым базаға осылай түседі, ал оны арнайы ХҚКО не жылжымайтын мүлік тіркеушісі көреді. Пәтер иелері үшін бөлек мәлімет: жылжымайтын мүлікке қатысты тізімдеме жүргізілмейді — ешкім келмейді және ештеңе тізімдемейді, бәрі тізілім деңгейінде болады.

Тыйымның екінші көзі де бар, ол туралы жазылмайды десе де болады. Оңайлатылған іс жүргізуде істі орындаушы емес, аумақтық әділет органы жүргізеді. Онда құжаттардың төрт түрі болады — соттардың және әкімшілік құқық бұзушылық туралы істерді қарауға уәкілетті органдардың қаулылары, айыппұл төлеу қажеттігі туралы нұсқамалар және салықтық бұйрық, — ал 40 АЕК шегі (2026 жылы 173 000 ₸) осы төртеуіне де қатысты (10-1-баптың 1-тармағы). Шаралар онда дәл екеу: банктердегі ақшаға тыйым салу және борышкерге белгілі бір іс-әрекеттер жасауға тыйым салу, оған қоса Борышкерлердің бірыңғай тізіліміне енгізу (10-3-бап). Яғни мүлікке иелік етуге тыйым сізде ешқандай жеке сот орындаушысы болмаса да тұруы мүмкін. Нотариустың атқарушылық жазбасы оңайлатылған іс жүргізуге кірмейді — ол әрқашан сот орындаушысына барады.

Неге ескертпеді: бұл заңды

Күтпегендік сезімі кездейсоқ емес — ол заңның өзіне салынған.

Біріншіден, қамтамасыз ету шаралары атқарушылық іс жүргізуді қозғаумен бір мезгілде қабылданады (37-баптың 4-тармағы). Келіссөзден кейін емес, хаттан кейін емес, дәл сол сәтте.

Екіншіден, тікелей норма бар: мүлікке тыйым салу және өзге де қамтамасыз ету шараларын қабылдау кезінде орындаушы атқарушылық әрекеттерді іс жүргізуге қатысушыларға алдын ала хабарламай жасауға құқылы (27-баптың 1-тармағының екінші бөлігі).

Үшіншіден, өз бетіңізбен білуге заңның құрылымы да кедергі: борышкер туралы мәліметтер Борышкерлердің бірыңғай тізіліміне іс жүргізу қозғалғаннан кейін үш жұмыс күні ішінде жіберіледі (36-баптың 1-тармағы). Тізілім конструкциясы бойынша тыйымнан қалып отырады.

Ерекшелік — оңайлатылған іс жүргізу: онда іс қозғалғанда борышкер тиісінше хабардар етіледі (10-2-баптың 1-тармағы). Айыппұл не салықтық бұйрық бойынша сізді ешкім хабардар етпесе, бұл шағым беруге негіз.

Тыйым салу, алып қою және өткізу — үш түрлі саты

Бұл жағдайдағы басты қате — мүлік жоғалып кеткендей дүрбелең салу. Заң бойынша тыйым мен сатудың арасында тағы екі рәсім тұр, әрі әрқайсысының өз бақылаушысы бар.

Соңғы жол туралы бөлек айтқан жөн, өйткені жиі сұралатыны — осы. Заңның 9-бабындағы құжаттарды орындау барысында — ал нотариустың атқарушылық жазбасы осы тізбеге кіреді — борышкердің тұрғынжайына, оның ішінде ондағы үлеске өндіріп алуды қолдануға өндіріп алушының не сот орындаушысының сотқа жүгінуі арқылы және берешекті өзге мүлік есебінен өтеу мүмкін болмаған кезде не мүлік жеткіліксіз болған кезде ғана жол беріледі. Сот бәрін хабардар етеді, арызды он жұмыс күнінде қарайды және ұйғарым шығарады, оған жеке шағым берілуі мүмкін. Бұл тәртіптен борышкер емес кепіл берушінің жылжымайтын мүлкі және ипотекалық тұрғын үй қарызы бойынша сатып алынған тұрғынжай алып тасталған.

Маңызды шекара, әрі онда даулы аймақ бар. 55-баптың 8-тармағы соттық тәртіпті дәл тұрғынжай үшін белгілейді, ал гараж, коммерциялық үй-жай не жер учаскесін заң «өзге мүлікке» жатқызады — яғни формалды түрде жазба бойынша прокурордың санкциясы жеткілікті. Бірақ Жоғарғы Сот 2017 жылғы 31 наурыздағы № 1 нормативтік қаулысының 7-тармағында жеке меншік құқығын қорғауға бағытталған соттық бақылау мақсатында жылжымайтын мүлікке өндіріп алу сот тәртібімен жүзеге асырылатынын, ал мұндай жағдайларда 55-баптың 8-тармағының талаптары қолданылмайтынын көрсеткен. Борышкер үшін практикалық қорытынды қарапайым: тұрғын емес жылжымайтын мүлікті сотсыз сатуға шығарса, бұл — шағым беруге негіз. Ал сот шешімі орындалып жатса, сот арқылы бүкіл жылжымайтын мүлік өтеді (АПК-нің 250-1-бабының бірінші бөлігі).

Барлығынан бұрын жұмыс істейтін екі дәлел бар. Өндіріп алу бірінші кезекте борышкердің ақшасына, оның ішінде банктердегі ақшасына қолданылады — егер атқарушылық құжаттың өзінде өзгеше тәртіп белгіленбесе (55-баптың 2-тармағы), ал өзге мүлікке — берешекті өтеуге жеткілікті ақша сомалары болмаған кезде ғана (55-баптың 4-тармағы). Одан кейін өткізу кезектілігі жұмыс істейді (72-баптың 1-тармағы): алдымен бірінші кезектегі қажетті заттар болып табылмайтын мүлік, бағалы қағаздар мен құндылықтар; екінші кезек — көлік құралдары және тұрғынжайдан басқа жылжымайтын мүлік; үшінші кезек — тұрғынжай. Бірақ мұны кепілдік деп санауға болмайды: сол баптың 4-тармағы кезектілікті өзгертуге жол береді — мысалы, мүлік кепілде болса не кезекпен өткізу талапты толық орындауға әкелмесе немесе мерзімдерді ұзартса. Кезектен ауытқуды орындаушы негіздеуге міндетті, ал бұл — шағым беруге тақырып.

Тыйымды кім салғанын және қай қарыз үшін екенін қалай білуге болады

Әрекет реті дәл осындай болғаны жөн — ең жылдамнан ең дәлге қарай.

1. Борышкерлердің бірыңғай тізілімі — aisoip.adilet.gov.kz/debtors, ЖСН бойынша іздеу. Тізілімді Әділет министрлігі Заңның 36-бабы бойынша жүргізеді, әрі ол ең қажеттісін көрсетеді: атқарушылық құжатты берген органды, борышкердің орындалмаған міндетінің мазмұнын және орындаушының тегін, оның кеңсесінің не бөлімінің мекенжайын (36-баптың 2-тармағы).
2. Тараптарға арналған жеке кабинет — сол жүйеде, өз іс жүргізуіңізге онлайн қол жеткізу, барусыз және кезексіз.
3. Жылжымайтын мүлік бойынша — eGov-тағы жылжымайтын мүлікке құқықтар туралы анықтама (Форма-2): онда ауыртпалықтар, оның ішінде тыйым, кепіл және тіркеу әрекеттерін тоқтата тұру көрінеді. Портал арқылы алуға ЭЦҚ қажет.
4. Көлік бойынша — eGov-тағы «Көлікке иелік ету тарихы» сервисі. Ол көлік пен оның тарихы туралы мәлімет береді; шектеудің бар екені онда көрінуі мүмкін, бірақ себебі мен бастамашысын тек сот орындаушысының қаулысы атайды.
5. Іс жүргізу материалдары. Олармен танысуға, үзінділер жасауға және көшірмелер түсіруге атқарушылық іс жүргізу тараптары мен олардың өкілдері құқылы, ал орындаушы мұндай мүмкіндікті өтініш білдірген күннен кейінгі үш жұмыс күнінен кешіктірмей беруге міндетті (126-баптың 2-тармағының 2) тармақшасы). Негізді — сот шешімін, сот бұйрығын не атқарушылық жазбаны — дәл сонда көресіз.
6. Егер негіз нотариустың жазбасы болып шықса, оны enis.kz сайтынан тексеріңіз, ал тексерудің толық тәртібі сізде атқарушылық жазба бар-жоғын қалай тексеру керегі туралы мақалада талданған.

Тізілімнің бос болуы тыйым жоқ дегенді білдірмейді: іс жүргізу қозғалғаннан кейінгі алғашқы күндері онда мәлімет әлі болмайды. Оңайлатылған іс жүргізуде де борышкер тізілімге енгізіледі — 10-3-бап 36-бапқа тікелей сілтейді, — бірақ мұндай іс бойынша орындаушыны іздеудің қажеті жоқ: оны аумақтық әділет органы жүргізеді.

Тыйымды бұзсаңыз не болады

Бұл туралы еш жерде дерлік жазылмайды, ал оқырман дәл осы жерде ең қауіпті шешім қабылдайды: «көлік менде ғой, сенімхатпен сатып жіберемін». Олай істеуге болмайды. Орындаушының тыйым салынған мүлікке иелік етуге салған тыйымын бұзу заңдарда көзделген жауаптылыққа әкеп соғады (62-баптың 5-тармағы), ал мүлікті пайдалану құқығының шектелуін сақтамау — атқарушылық құжаттағы талаптарды орындамағаны үшін көзделген дәл сол салдарға әкеледі (64-баптың 2-тармағы), яғни әкімшілік не қылмыстық жауаптылыққа (125-баптың 1-тармағы). Жауаптылыққа тарту құжатты орындау міндетінен босатпайды. Практикалық мәні қарапайым: мәміле бәрібір тіркеуден өтпейді, ал қарыздың үстіне жауаптылық қосылады.

Тыйымды қалай алдырады: бес жұмыс істейтін сценарий

1-сценарий. Қарыз шынымен сіздікі және оны өтеп жатырсыз. Бұл туралы төменде бөлек бөлім бар — мерзімге қатысты бір қитұрқысы сонда.

2-сценарий. Мүлік сіздікі емес. Алдымен заттың тіркелетінін қараңыз. Тиесілігі анықталғанға дейін тыйым салуға заң тек мемлекеттік тіркеуге жатпайтын мүлік бойынша жол береді, әрі дәлелдемелерді бұл жағдайда борышкер ұсынады (63-баптың 1-тармағы). Тіркелетін мүлік бойынша — көлік, пәтер — орындаушы алдымен оның борышкерге тиесілі екеніне көз жеткізуге міндетті және өндіріп алудың мөлшеріне қарай тізімдемеге енгізеді (63-баптың 2-тармағы). Борышкер емес меншік иесіне заң соттық жолды қалдырады. Құралдар екеу, оларды шатастырмаған жөн. Тыйым салу кезінде заң бұзылса, тыйым салудың күшін жою туралы арыз әкімшілік сот ісін жүргізу тәртібімен қаралады және мүлік өткізілгенге дейін берілуі мүмкін. Мүліктің тиесілігіне байланысты құқық туралы дау әрекет жасалған күннен немесе ол туралы белгілі болған күннен бастап он жұмыс күні ішінде мәлімделеді және талап қою ісін жүргізу қағидалары бойынша қаралады (АПК-нің 251-бабының бірінші бөлігі). Мүлікті тыйым салудан босату (тізімдемеден алып тастау) туралы талап қоюды меншік иелері және мүлікке жалға алу мен өзге негіздер бойынша иелік ететін тұлғалар бере алады, ал жауапкерлер — борышкер де, өндіріп алушы да (АПК-нің 251-бабының 2 және 3-бөліктері). Ең маңызды практикалық салдары: өндіріп алу қолданылған мүлікті тізімдемеден алып тастау туралы талап қою сотқа берілгенде атқарушылық іс жүргізу бір жұмыс күні ішінде тоқтатыла тұруға жатады — бірақ тек талап қойылған мүлік бөлігінде (42-баптың бірінші бөлігінің 7) тармақшасы).

3-сценарий. Тыйым қарызға мөлшерлес емес. Заң борышкердің бүкіл мүлкіне тыйым салуға рұқсат етеді, бірақ бір ескертпемен — өндіріліп алынатын сомаға мөлшерлес (62-баптың 1-тармағы), ал өндіріп алу орындау бойынша шығыстар мен орындаушының қызметіне ақыны ескере отырып, қажетті мөлшерде және көлемде қолданылады (55-баптың 5-тармағы). Дау кезінде сот мүлік құнының қалған берешекке мөлшерлестігін және өткізу кезектілігін де бағалайды (Жоғарғы Соттың 2017 жылғы 31 наурыздағы № 1 нормативтік қаулысының 7-тармағы).

4-сценарий. Қорғалған мүлікке тыйым салынған. Өндіріп алу қолданылмайтын мүлік тізбесі — 61-бап. Көлік құралдарынан онда тек мүгедектігі бар адамдардың жүріп-тұруына арнайы арналғандары қорғалған, кәдімгі автокөлік тізбеге кірмейді. Толық талдау — қарыз үшін нені алып кете алмайтыны туралы мақалада. Бөлек қорғалатыны — жәрдемақылар, әлеуметтік төлемдер және алименттер есептелетін шоттардағы ақша (62-баптың 3-тармағы); шоттан шешіп алу туралы бөлек материал бар: қарыз үшін картадан ақша шешіп алды.

5-сценарий. Негіз — нотариустың атқарушылық жазбасы. Онда тыйыммен емес, оны туғызған құжатпен күресу керек. Бірақ есепті нақты жүргізіңіз. Нотариус жазбаны өндіріп алушыға борышкерге жазба көшірмесінің тапсырылғаны туралы хабарлама келіп түскенде және мерзімінде қарсылық түспегенде береді («Нотариат туралы» Заңның 92-7-бабының 1-тармағы). Екінші жол да бар: хабарлама тапсыру мүмкін болмағаны туралы белгімен, оның ішінде борышкердің қабылдаудан бас тартуына байланысты қайтарылғанда да жазба беріледі (Жоғарғы Соттың 2022 жылғы 26 мамырдағы № 6 нормативтік қаулысының 17-тармағы). Сондықтан тыйымның қойылғаны жазба көшірмесін қолыңызға алғаныңызды әлі дәлелдемейді. Бірақ кері тұжырым да дұрыс емес: «алған жоқпын» деген «мерзім басталған жоқ» дегенді білдірмейді — көшірме шартта көрсетілген электрондық пошта мекенжайына, соңғы белгілі тұрғылықты жері бойынша тапсырылғаны туралы хабарламасы бар тапсырыс хатпен не жеткізілуін тіркейтін өзге байланыс құралдарымен жіберілген болса, ол алынды деп есептеледі (92-6-баптың 1-1-тармағы). Он жұмыс күні (92-6-баптың 2-тармағы) осы күннен саналады, ал өткізіп алған мерзімді нотариус қалпына келтіре алмайды. Сондықтан алдымен enis.kz-тен жазбаның күнін және көшірменің қалай жіберілгенін қараңыз, содан кейін ғана мерзімді өтті деп есептеңіз. Бұл жағдайда не істеу керегі бөлек талданған: 10 күнде қарсылық бермедіңіз және атқарушылық жазбаның күшін қалай жоюға болады. Ал жазбаның көшірмесін жаңа ғана алсаңыз және мерзім әлі жүріп жатса, оны қарсылық мерзімінің калькуляторында есептеп, мәтінді қарсылық генераторында дайындаңыз. Жазбаның күші жойылса, орындайтын ештеңе қалмайды: нотариустың қаулысын алып сот орындаушысына барып, іс жүргізуді тоқтатуды талап ету керек, ал тоқтату мәжбүрлеп орындату шараларының күшін жоюға әкеледі (47-баптың 2-тармағы).

Қарыз жабылды, ал тыйым тұр: неге және не істеу керек

Бұл — орындаушыларға ең жиі айтылатын кінә, әрі, өкінішке қарай, көбіне нысаны бойынша заңды.

Мәжбүрлеп орындату шараларының күші іс жүргізудің тоқтатылуымен бір мезгілде шынымен жойылуға тиіс. Бірақ одан кейін ескертпе тұр: талапты толық көлемде орындауға байланысты тоқтатылған іс жүргізулер бойынша (сондай-ақ бітімгершілік келісім, медиация және өндіріп алушының бас тартуы бойынша) шаралардың күші атқарушылық санкция, орындау бойынша шығыстар, өсімпұл және жеке сот орындаушысының қызметіне ақы төлеу сомасы өндіріліп алынғаннан кейін ғана жойылады (47-баптың 2-тармағы). Қарыздың негізгі сомасын төледіңіз — іс жүргізу әлі жабылған жоқ, демек тыйым да заңды түрде тұр. Оңайлатылған іс жүргізуде бұл айырық жоқ: онда атқарушылық санкция да, жеке орындаушының қызметіне ақы да жоқ.

Сол баптың бөлек қағидасы: борышкер төлемді «цифрлық үкіметтің» төлем шлюзі және атқарушылық іс жүргізудің мемлекеттік автоматтандырылған цифрлық жүйесімен интеграцияланған төлем жүйелері арқылы жасаса, іс жүргізуді тоқтату электрондық нысанда түзіледі, ал мәжбүрлеп орындату шаралары автоматты түрде тоқтатылады. «Орындаушының картасына» аудару мен шлюз арқылы төлеудің айырмашылығы — апталап хат жазысу мен автоматты түрде алудың айырмашылығы.

Іс жүргізуді тоқтатудан бөлек жұмыс істейтін тағы екі негіз бар:

• инкассолық өкім бойынша ақша толық көлемде өндіріліп алынса, осы іс жүргізу шеңберінде бұрын салынған тыйым алынған деп есептеледі, ал тыйым салу туралы қаулы оның бастамашысына қайтарылуға жатады (62-баптың 6-тармағы);
• мәжбүрлеп орындату шараларының күші өндіріп алушының арызы бойынша атқарушылық құжат қайтарылғанда (шығыстар өтеліп, жеке орындаушының қызметіне ақы төленсе) және атқарушылық құжатты мәжбүрлеп орындатуға беру мерзімі өткенде — сот орындаушысының қаулысы не аумақтық органның қаулысы негізінде жойылады (48-баптың 6-тармағы). Екінші жағдай микронесиелерде сирек емес: өндіріп алушы құжатты алып қояды да, жылдар бойы бермейді.

Бәрі төленсе де тыйым тұрса, тәртібі мынадай:

• орындаушыға жазбаша өтініш — ол оны бес жұмыс күні ішінде қарап, уәжді жауап беруге, қажет болса қаулы шығаруға міндетті (126-баптың 2-тармағының 3) тармақшасы);
• әрекетке не әрекетсіздікке шағым: 2026 жылғы 25 тамыздан бастап ол екі сатылы болды — алдымен жеке сот орындаушысының өзіне не аумақтық белгі бойынша жеке сот орындаушыларының өңірлік палатасына (мемлекеттік орындаушы бойынша — аумақтық органға не оның бөліміне), және шешім алынғаннан кейін ғана — әкімшілік сот ісін жүргізу тәртібімен сотқа (2026 жылғы 24 маусымдағы № 325-VIII Заң редакциясындағы 127-бап);
• орындаушының қаулысының өзіне сотқа он жұмыс күні ішінде әкімшілік сот ісін жүргізу тәртібімен шағым берілуі мүмкін (10-баптың 5-тармағы);
• тегін әрі көбіне ең жылдам арна — прокуратура: сот орындаушысының әрекетіне, әрекетсіздігіне және қаулысына прокурорлық қадағалау актісі енгізілуі мүмкін, ол міндетті түрде қаралуға жатады, ал заңға сәйкес келмейтін актілерді прокурор өз қаулысымен жоюға құқылы (25-баптың 3 және 6-тармақтары);
• кешігу сізге зиян келтірсе, бұл абстракция емес: құжат орындалғаннан, орындаушының қызметіне ақы және орындау бойынша шығыстар төленгеннен кейін шаралардың уақтылы жойылмауы жеке сот орындаушысы жауапкершілігін міндетті сақтандырумен өтелетін кәсіби қате деп тікелей аталған (146-баптың 2-2-тармағының 2) тармақшасы). Сол жерде — мүлікті негізсіз алып қою және оны бүлдіру.

Борышкерлердің бірыңғай тізілімінен 36-бап негіздері бойынша шығарады: 47-бап бойынша іс жүргізу тоқтатылғанда және 48-бап бойынша талаптарды орындаумен аяқталғанда, әрі екінші жағдайда орындаушы үш жұмыс күні ішінде уәкілетті органға мәлімет жібереді (36-баптың 3-тармағы).

Тыйым қарыздың үстіне қаншаға түседі

Қарызды емес, қорытынды соманы санау керек: «өтедім, бірақ бәрібір борыштымын» дегеннің себебі — осы.

Осы пайыздарды түгел үнемдейтін екі қағида бар. Жеке сот орындаушысының қызметіне ақы борышкер атқарушылық құжатты мәжбүрлеп орындатуға беруге дейін орындаса, өндіріп алынбайды (118-баптың 2-тармағы). Атқарушылық санкция да дәл солай өндірілмейді (124-баптың 1-тармағының 1) тармақшасы). Яғни қарыз нақ өз мөлшерінде тұратын терезе іс жүргізу қозғалған сәтте емес, одан ертерек — құжат мәжбүрлеп орындатуға берілген сәтте жабылады.

Бағалау мен сауда-саттыққа жеткенде

Бағалаушыны орындаушы мүлікке тыйым салынған және оның борышкерге тиесілі екені анықталған кезден бастап он жұмыс күні ішінде тағайындайды (68-баптың 1-тармағы). Бағалаумен келіспесеңіз — сараптама кеңесіне жүгінуге не оны бағалаумен танысқан күннен бастап он жұмыс күні ішінде сотта дау айтуға болады; кеңестің теріс қорытындысы не есепті соттың жарамсыз деп тануы жаңа бағалау тағайындауға негіз болады (68-баптың 3-тармағы).

Ал осы сатының басты құқығы туралы аз біледі. Тыйым салынғаннан және бағалаудан кейін, бірақ өткізуге дейін орындаушы сіздің жазбаша өтінішіңіз бойынша тыйым салынған мүлікті дербес өткізу құқығын береді (74-баптың 2-тармағы):

• мерзімі — бір айдан аспайды, тұрғынжай үшін — үш ай, әрі осы үш ай ішінде мүлік сауда-саттыққа шығарыла алмайды;
• бағасы — жасалған күнінен бір жылдан аспаған бағалау есебіндегі құнның 75 пайызынан төмен емес;
• құқықты бір атқарушылық іс жүргізу бойынша бір рет пайдалануға болады;
• рұқсаттың өзі өткізу рәсімдерін тоқтата тұрмайды — яғни бірден әрекет ету керек.

Мұндағы ақшалай айырма әдетте тыйым туралы дауларға қарағанда үлкенірек: өз күшіңізбен сату электрондық аукционнан әрдайым дерлік тиімді.

Шындықты айтқанда

Тыйымның алынуы қарызды жоймайды, ал атқарушылық жазбаның күшін жою міндеттемені де жоймайды — ол өндіріп алушыны жылдам сотқа дейінгі жолдан айырады және дауды сотқа қайтарады. Тыйым қойылып қойған болса, нотариусқа қарсылық беру мерзімі көбіне артта қалған, сондықтан жұмыс атқарушылық іс жүргізумен жүреді: орындаушыға өтініш, шағым, прокурорлық қадағалау, сот. Ал жазбаның көшірмесін жаңа ғана алған болсаңыз, қазір ең құндысы — мүлік емес, сол он жұмыс күні.

Тақырып бойынша мақалалар